De ADHD-tax: omdat gewoon geld uitgeven blijkbaar niet duur genoeg is

Gisteren zag ik in een Facebookgroep een post voorbijkomen over de ADHD-tax.

En ik dacht: ah ja. Natuurlijk heeft dat een naam.

Want blijkbaar ben ik niet gewoon financieel lichtjes incompetent op zeer specifieke momenten. Blijkbaar is dit een ding.

De ADHD-tax is geen officiële belasting, de overheid heeft voorlopig nog geen vakje voorzien op onze belastingbrief, maar het is wel het geld dat je doorheen je leven extra uitgeeft omdat je ADHD-brein bepaalde dingen nét iets anders organiseert.

Of, in mijn geval: niet organiseert.

En ik vrees dat ik ondertussen recht heb op een fiscale fiche.

Parkeren is blijkbaar een kansspel

Neem nu parkeren.

Ik parkeer mijn auto. Stap uit. Neem mijn handtas. Sluit de auto. Loop weg.

Ergens in dat proces hoort een normaal mens blijkbaar te denken:

Ik moet betalen voor mijn parkeerplaats.

Mijn brein daarentegen denkt:

Waar is mijn gsm? Ah, in mijn hand. Moet ik straks nog melk meenemen? Ik moet Lotte nog antwoorden. Mooie jas heeft die mevrouw. Shit, mijn afspraak. Hoe laat is het?

En weg ben ik.

Tot ik enkele weken later een brief krijg die mij vriendelijk informeert dat mijn parkeerbeurt van €2 inmiddels een aanzienlijk interessantere investering is geworden.

Ik heb ondertussen een parkeerapp gedownload. Dat helpt gigantisch.

Op voorwaarde natuurlijk dat ik eraan denk de parkeerapp te openen.

We boeken vooruitgang.

De stapel des doods

Facturen zijn nog zoiets.

Ik krijg een factuur.

Ik open ze.

Ik lees ze.

En daarmee beschouwt mijn brein de taak blijkbaar als voltooid.

Betaald?

Nee nee.

Maar ik héb ze gezien.

Er ontstaat vervolgens ergens een stapeltje. Een zeer verantwoord ogend stapeltje. Een stapeltje dat uitstraalt: Kim heeft haar administratie onder controle.

Dat heeft Kim niet.

Kim heeft de factuur namelijk in haar hoofd opgeslagen onder de categorie “dat doe ik straks”.

En “straks” is in ADHD-tijd een bijzonder rekbaar begrip.

Straks kan over tien minuten zijn.

Morgen.

Donderdag.

Of wanneer de tweede herinnering binnenkomt met woorden als “laatste aanmaning”.

Dan kan ik plots wél razendsnel handelen.

Mijn executieve functies blijken uitstekend te werken wanneer er voldoende paniek wordt toegevoegd.

Ook hier heb ik mezelf ondertussen gedeeltelijk tegen mezelf beschermd: bijna alle vaste kosten gaan via domiciliëring.

Niet omdat ik zo georganiseerd ben.

Omdat ik mezelf ken.

Dat is iets anders.

Maar kijk! Shampoo!

En dan is er nog een andere vorm van ADHD-tax waar ik persoonlijk bijzonder bedreven in ben: dingen kopen die ik al heb. Ik sta in de winkel en zie shampoo.

“Oh ja, shampoo! Volgens mij is die bijna op.”

Dus ik koop shampoo.

Thuisgekomen open ik de kast en word ik begroet door de andere 63 flessen shampoo die ik eerder kocht omdat ik dacht dat de shampoo bijna op was.

Wat ik daarentegen effectief nodig had?

Tandpasta.

Geen tandpasta gekocht.

Uiteraard.

Hetzelfde gebeurt met kruiden, schoonmaakproducten, batterijen, mascara, notitieboekjes en allerhande producten waarvan mijn brein blijkbaar weigert een betrouwbare inventaris bij te houden.

En dan heb je nog de omgekeerde variant: iets níét kopen omdat je er absoluut van overtuigd bent dat je het nog hebt.

Spoiler: je hebt het niet.

Maar wel zeven flessen shampoo.

De kleine lettertjes van een ADHD-brein

De ADHD-tax zit trouwens niet alleen in boetes en dubbele aankopen.

Het zit ook in dat abonnement dat je drie maanden geleden wilde opzeggen.

De retourzending die perfect ingepakt twee weken in de gang stond tot de retourtermijn verstreken was.

De groenten die je vol goede moed kocht en vervolgens in de groentelade legde, ook bekend als de vergeetput van de koelkast.

De cadeaubon die je op een “veilige plek” hebt gelegd.

Zo veilig dat zelfs Interpol hem niet meer terugvindt.

Of iets dat je dringend nodig hebt opnieuw bestellen omdat je geen flauw idee hebt waar je het eerste exemplaar gelegd hebt.

En elke keer gaat het maar over een paar euro.

Tot je begint op te tellen.

Wat ik overigens niet ga doen.

Ik heb grenzen.

Door de jaren heen heb ik wel iets geleerd.

Ik kan mezelf blijven vertellen dat ik “gewoon wat georganiseerder moet zijn”, maar dat is ongeveer even nuttig als tegen mezelf zeggen dat ik vanaf morgen twee meter groot ga zijn.

Dus probeer ik mijn omgeving aan mijn brein aan te passen in plaats van andersom.

Domiciliëring.

Een parkeerapp.

Automatische herinneringen.

Dingen meteen in mijn agenda zetten.

En vooral: als iets minder dan twee minuten duurt, probeer ik het NU te doen.

Niet straks.

Niet “als ik gedaan heb waarmee ik bezig ben”.

Niet “ik leg het hier even zodat ik het zeker zie”.

NU.

Want ik weet ondertussen dat later een mythische plaats is waar mijn facturen betaald worden, mijn mails beantwoord, mijn retourpakketjes verstuurd en mijn afspraken ingepland.

Ik ben er alleen zelf nog nooit geweest.

Werkt mijn systeem altijd?

HAHAHAHA.

Nee.

Natuurlijk niet.

Ik betaal nog altijd af en toe belasting aan de ADHD-goden.

Maar iets minder dan vroeger.

En misschien is dat uiteindelijk de truc: niet verwachten dat je brein plots gaat functioneren zoals je vindt dat het zou moeten functioneren, maar systemen bouwen rond hoe het daadwerkelijk werkt.

En af en toe gewoon accepteren dat je voor de 64e keer shampoo hebt gekocht.

Je haar zal in ieder geval proper zijn.

Wie betaalt er hier nog ADHD-tax? En wat was jullie duurste, grappigste of meest absurde exemplaar?

Ik wil verhalen. Dan voel ik me misschien iets beter over mijn shampoovoorraad.

Met tics en Talks - dank je om mee te lezen